De kantoorlocatie van Rabobank Nederland te Utrecht is 30 jaar geleden gebouwd. Het oude gedeelte van het hoofdkantoor, ook wel bekend in de volksmond als het “spiegelgebouw”, is toe aan een renovatie. Het bedrijf Oskomera is door BAM Utiliteitsbouw benaderd voor de revitalisatie van de gevel. De kenmerkende spiegelbeglazing van het kantoorpand zal in zijn geheel (16.000 m2) worden vervangen, zonder dat het huidige karakter van het gebouw verloren gaat. De vervanging van de gevel geschiedt in drie verschillende fases (de drie verschilende ‘armen’ van het gebouw. Op het moment van het project was men bezig met fase 2.

De glaspanelen worden van buitenaf vervangen met behulp van hangbakinstallaties. In het oorspronkelijke uitvoeringsplan worden de rails van de glazenwasinstallatie op het dak van het hoofdkantoor benut voor het transport van zowel glaspanelen als personen tijdens de uitvoering. Ten behoeve daarvan zijn “jukken” ontwikkeld. Deze jukken verplaatsen zich over de rails, waaraan een hangbak gemonteerd is. Vanuit deze hangbak worden de glaspanelen verticaal verplaatst en worden ze gemonteerd.

Tijdens het project hebben wij ons gefocust op onderstaande omschrijving: “Optimaliseer het transport van de glaspanelen op de bouw.”

DSC_2276
Analyse

Uit de opdrachtomschrijving is al snel duidelijk dat het desbetreffende probleem op deze bouwplaats enerzijds te maken heeft met het transporteren van de glazen panelen en anderzijds met het vervangen van de panelen. Deze processen zijn tijdens de week op de bouwplaats grondig onderzocht en in kaart gebracht. Bij het transporteren van de glaspanelen zit het knelpunt op het gegeven dat alle panelen op het dakvlak op het moment van het bezoeken van de worden. Vanwege de grote afstanden op het dak en de grote aantallen lijkt dit te gaan zorgen voor grote problemen. Daarnaast is een probleem te vinden bij het demonteren en monteren van de horizontale bovenlijsten in de gevel. Bij het loskloppen van deze lijsten is de kans aanwezig dat de lijsten beschadigd raken. Dit is echter niet gewenst.

Er is gekozen om de kwalitatieve analyse methode van SADT gaan volgen. Deze methode ligt het meest op de lijn waarop straks gefocust gaat worden: het maken van een uitvoeringsplan waarbij het proces van transporteren en vervangen geoptimaliseerd zullen worden. Hiervoor zijn als eerste een aantal transportketens van het gehele proces opgezet, waarna de SADT schema’s zijn gemaakt.

Het grootste knelpunt in het transport van de glaspanelen is het horizontaal transport op het dak. Op dit moment gebeurt dit transport handmatig wat erg intensief is voor de arbeiders. Deze moeten niet alleen de panelen(± 15 kg) tillen maar ook de hoogteverschillen op het dak overbruggen met behulp van trappen. Een tweede knelpunt wat naar voren komt in deze SADT is de opslag op het dak. De mogelijkheid tot opslag op het dak is beperkt door het draagvermogen van het dak van 1kN/m². Dit zou betekenen dat er ongeveer 6 panelen per vierkante meter opgeslagen mogen worden. Om dit probleem op te lossen worden er op dit moment houten platen onder de bokken geplaatst welke de krachten over een groter oppervlak moeten verdelen.

Vervolgens is ook voor het (de)monteren van de glaspanelen een SADT schema opgesteld. In dit proces zijn een aantal knelpunten aanwezig welke vooral betrekking hebben op het demonteren. Als eerste zijn de rubbers soms lastig te verwijderen omdat deze zeer poreus zijn geworden door de milieu-invloeden van de afgelopen 30 jaar. Door lekkages in het verleden is er op sommige plaatsen veelvuldig gekit om waterdichtheid van de gevel te verkrijgen. Deze kit bemoeilijkt het proces van het verwijderen van de rubbers maar ook bij het verwijderen van de horizontale lijsten en het glaspaneel kan dit problemen veroorzaken. Bij het verwijderen van de lijsten is het soms noodzakelijk om met meer kracht te kloppen wat weer leidt tot schade aan de lijst.

Na verschillende gesprekken te hebben gevoerd met bouwvakkers en uitvoerders op de bouwplaats, zijn de verschillende problemen geïnventariseerd. Vervolgens zijn al deze problemen ingedeeld in de categorieën arbeid, materiaal, materieel, fysieke omgeving en organisatie. De gevolgen van de voortgekomen problemen zijn met behulp van een Porras/Stream Analysis bepaald. Dit zijn beperkte ruimte voor opslag, lichamelijke overbelasting, irritatie bij de werkgevers en hogere kosten. De primaire oorzaken hiervan zijn: De hoogteverschillen in het dakvlak, het draagvermogen van het dakvlak, het ruwe terrein van het dakvlak, de project omvang, de eisen van de opdrachtgever en het zware en kwetsbare materiaal dat wordt gebruikt. Deze primaire oorzaken dienen te worden aangepakt zodat de uiteindelijke gevolgen/problemen worden verminderd of opgelost.

 

Doelstellingen

Er is een tweetal doelstellingen opgesteld. Voor horizontaal transport glaspanelen op dak is dit: Het arbeidsvriendelijk maken van het transporten bevoorradingsproces van de glaspanelen bij aanvoer via het dak. Hierbij moet kritisch worden gekeken naar het woord “arbeidsvriendelijk”. Want wat is dat precies? In dit project houdt het woord “arbeidsvriendelijk” in dat in het proces de mate van til- en loopwerk zo veel mogelijk wordt beperkt.

Voor het tweede probleem rond het verwijderen van de horizontale lijsten uit de gevel is ook een doelstelling opgesteld. Deze stelling is als volgt: Hulpmiddel om de bovenlijsten schadeloos uit de gevel te verwijderen, om ze daarna weer terug te kunnen plaatsen in de gevel.

 

De oplossingen

Na een uitgebreide analyse van verschillende oplossingsvarianten voor het horizontaal transport, is voor de uiteindelijke keuze van de beste oplossing is gekeken naar een aantal verschillende uitgangspunten. Deze zijn opgesomd in de zogenaamde “wordcloud” hieronder. De woorden zijn naar gelang de belangrijkheid weergegeven, waarin geldt dat de meest belangrijke woorden het grootst zijn afgebeeld.

Wordcloud
 

De keuze voor de definitieve variant is deels gebaseerd op de wordcloud, waarbij elke factor een wegingsfactor heeft. Uit de conclusie van de vergelijking van de varianten is vastgesteld dat een combinatie van de verschillende oplossingen wordt toegepast. Voor het horizontaal transporteren wordt de combinatie gelegd tussen de kleine hijskraan op het dak en het speciaal ontworpen glaskarretje dat eenvoudig over het dakvlak kan rijden. Het karretje is hierbij zo gemaakt dat het een speciaal ontworpen glaskist kan transporteren. De aangeleverde panelen worden hierbij beneden op de bouwplaats gesorteerd en in de juiste kist geborgd. Met de palletwagen (c.q. glaskar speciaal voor dit project) kunnen de kisten worden getransporteerd naar de lift.

 

Het ontworpen transportmiddel

Het ontworpen transportmiddel

 

Nadat voor het kernprobleem een uitvoeringsplan is beschreven in de vorige paragraaf. Kan de focus nu nog gericht worden op het tweede probleem uit de analyse. Vervolgens zijn we opzoek gegaan naar een hulpmiddel om de bovenlijsten schadeloos uit de gevel te verwijderen, om ze daarna weer terug te kunnen plaatsen in de gevel. Na een brainstormsessie kwamen we op het idee van een klopblok. Het klopblok wordt gemaakt van kunststof, waarbij het blok zo uitgefreesd wordt dat het precies over de aluminium lijst past. Het blok mag daarbij niet oversteken over de lijst, omdat het anders het anders achterliggend profiel raakt. Het blok heeft tevens afgeronde hoeken zodat het gemakkelijker in de hand ligt. In het blok wordt daarnaast ook een gat gemaakt waarmee het gezekerd kan worden. Dit is voor de veiligheid, aangezien de monteur altijd de hamer of het klopblok vast heeft en deze hulpmiddelen niet naar beneden mag laten vallen om welke reden dan ook.

 

Kraan geplaatst op rails transporteert glaspanelen over eerste niveau

Kraan geplaatst op rails transporteert glaspanelen over eerste niveau

 

Conclusie

Uit de analyse waren twee problemen naar voren gekomen, het handmatige horizontaal transport op het dak en schade aan de lijsten bij het loskloppen hiervan. Voor beide problemen is uiteindelijk een oplossing (innovatie) gevonden. De oplossingen zijn geanalyseerd aan de hand van deze eisen en wensen en of hieraan voldaan wordt.

Aangezien de oplossing voor het transport bestaat uit een combinatie worden deze apart geanalyseerd. Voor het hijsen wordt aan alle eisen (en tevens wensen) voldaan. De in gebruik name van de kraan is echter lastig, er zal een kraan moeten komen welke de kleine kraan op het dak hijst en opbouwt. Voor het karretje wordt eveneens aan alle eisen voldaan en ook bij de wensen scoort het karretje goed. Door een combinatie van deze oplossingen toe te passen wordt de doelstelling gehaald. Het proces vereist nu minder tilwerk voor de bouwvakkers. In combinatie met het opslaan in de speciale glaskisten hoeven de glaspanelen ook niet overgestapeld te worden. Ook de loopafstanden worden verminderd aangezien er meerdere platen in een keer kunnen worden meegenomen. Theoretisch lijkt de oplossing correct aangezien deze voldoet aan de doelstelling, eisen en wensen. Of dit in praktijk ook zo is, is niet bekend.

Uit de observeringen op de bouwplaats blijkt ontwerp van het klopblok nog verder verbeterd dient te worden. Wel is er aan de eisen voldaan dat er slechts één hand benodigd is om het klopblok te gebruiken en is het stijf en hard genoeg. Ook ligt het blok gemakkelijk in de hand door de afgeronde hoeken. Bij het testen bleek echter dat het klopblok in slechts 30 procent van de gevallen effectief bleek te zijn. Hiermee waren wij niet tevreden, maar wanneer je het uitzet tegen de 16 duizend lijsten die nog vervangen moeten worden, waarbij er ruim 4 duizend niet beschadigen kunnen we wel degelijk spreken van een succesvolle innovatie.

Description

Innovatie op locatie is een project georganiseerd door studievereniging SUPport waarbij studenten een week lang op een bouwplaats een innovatieve oplossing bedenken voor een probleem dat op de bouwplaats speelt. Het probleemgebied is zeer breed, maar beslaat voornamelijk bouwtechnische en uitvoeringstechnische problemen die optreden op de bouwplaats. Het belangrijkste doel van Innovatie op locatie is studenten kennis te laten maken met de bouwpraktijk en studenten innovatief bezig te laten zijn met een optredend probleem in de bouw.

Clients

Samengewerkt met Pieter van Nunen en Dennis van der Steen

Info

  • + 1 July 2015
  • + By: Marloes Dijkink
  • + In: Research